लुम्बिनी

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयलाई अर्थ मन्त्रालयले १ अर्ब २७ करोडको बजेट सिलिङ दिएको छ। यद्यपि, देशभरिबाट विभिन्न शीर्षकमा ३८ अर्बभन्दा बढीको बजेट माग भएको छ। पर्यटन मन्त्रालयका प्रवक्ता जय नारायण आचार्यका अनुसार मन्दिर, गुम्बा, पर्यटन मार्ग र हिलस्टेशन निर्माणका लागि यो माग आएको हो।

बेलायतकी इण्डो-प्यासिफिक मामिला मन्त्री सीमा मल्होत्राले लुम्बिनी तथा तिलौराकोटको भ्रमण गरेकी छन्। भ्रमणका क्रममा उनले लुम्बिनीको थप वैज्ञानिक अध्ययन र अनुसन्धानमा लुम्बिनी विकास कोषसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्। यस भ्रमणले नेपालको बौद्ध सम्पदा र बेलायतसँगको सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने विश्वास गरिएको छ।

सरकारले नेपाललाई विश्व आध्यात्मिक पर्यटनको केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्न 'देवभूमि नेपाल' राष्ट्रिय अभियान सञ्चालन गर्ने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख गरेको छ। यस अभियानमार्फत पशुपतिनाथ, लुम्बिनी, जनकपुरधाम र मुक्तिनाथ क्षेत्रको प्रवद्र्धन गरिनेछ। यसका लागि पशुपति क्षेत्र विकास कोषको ऐन र नियमावली संशोधनको आवश्यकता औंल्याइएको छ।

झापाको भद्रपुर नगरपालिका–७ मा मेची पुलको पूर्वी प्रवेशद्वारमा निर्माण गरिएको ‘नेपाल पार्क’ स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको नयाँ आकर्षणको केन्द्र बनेको छ। सीमा क्षेत्रमा नेपालको पहिचान झल्काउने उद्देश्यले निर्माण गरिएको यस पार्कले भारतबाट नेपाल प्रवेश गर्ने यात्रुहरूको ध्यान खिचिरहेको छ। सामाजिक अभियन्ता रोयल सञ्जयका अनुसार स्थानीय दाताको सहयोगमा करिब दुई लाख ५० हजार रुपैयाँको लागतमा यो पार्क निर्माण गरिएको हो।

सरकारले सन् २०८५ लाई पर्यटन वर्ष मनाउने घोषणा गरेको छ र यसलाई बजेटमा सम्बोधन गर्ने अपेक्षा छ। निजी क्षेत्रले भने सरकारले पूर्वाधार विकासमा जोड दिएमा ५० लाख पर्यटक भित्र्याउने योजना कार्यान्वयन गर्न आफूहरू तयार रहेको बताएको छ। यस वर्ष चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाह्य पर्यटक घटे पनि आन्तरिक पर्यटकको संख्या बढेको छ।