आईएमएफ

श्रीलङ्काको केन्द्रीय बैङ्कले उच्च मुद्रास्फीति र मध्यपूर्व युद्धले उत्पन्न आर्थिक अस्थिरताका कारण तीन वर्षभन्दा बढी समयपछि पहिलो पटक ब्याज दर १०० आधार अङ्कले बढाएर ८.७५ प्रतिशत पुर्याएको छ। मध्यपूर्वमा बढेको तनावले ऊर्जाको मूल्य र विश्वव्यापी मुद्रास्फीति बढाएको छ, जसले श्रीलङ्काको घरेलु अर्थतन्त्रलाई प्रतिकूल असर पारेको छ।

मध्यपूर्वमा चुलिएको भूराजनीतिक तनावका कारण भारतमा इन्धनको मूल्य थप बढ्ने चेतावनी दिइएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) की पूर्व डेपुटी म्यानेजिङ डाइरेक्टर गीता गोपीनाथले अमेरिका-ईरान तनाव लम्बिँदै गए कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १४० अमेरिकी डलरसम्म पुग्न सक्ने र यसले भारतजस्ता तेल आयातमा निर्भर मुलुकको अर्थतन्त्रलाई असर पार्ने बताएकी छन्। यसको प्रभाव नेपालमा पनि पर्न सक्नेछ।

अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)को प्रतिवेदनअनुसार नेपाल विश्वको तेस्रो ठूलो छाया अर्थतन्त्र भएको मुलुकमा परेको छ, जसको आकार कुल ग्राहस्थ उत्पादन (जीडीपी)को करिब ५१ प्रतिशत रहेको अनुमान छ । यो छिमेकी देशहरू भारत (२६ प्रतिशत) र पाकिस्तान (३५ प्रतिशत)को तुलनामा निकै उच्च हो । रेमिट्यान्सको हुन्डीमार्फत कारोबार, भन्सारमा न्यून बिजकीकरण र इन्धन तस्करी जस्ता गतिविधिले छाया अर्थतन्त्रलाई प्रश्रय दिएको अर्थविद्हरू औंल्याउँछन् ।