पाकिस्तान

पाकिस्तानको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच सन्देश आदानप्रदानको प्रक्रिया जारी रहेको छ, जसमा इरानले अमेरिकी प्रस्तावहरूको समीक्षा गरिरहेको छ । दुवै पक्ष ६० दिनसम्म युद्धविराम विस्तार गर्ने सम्भावित सहमतिको नजिक पुगेको कूटनीतिक स्रोतहरूले बताएका छन् । यसका साथै, हर्मुज जलमार्गको पुनः सञ्चालन र इरानको युरेनियम भण्डारको व्यवस्थापन जस्ता विषयमा पनि छलफल भइरहेको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको सम्भावित सम्झौतासँग जोडेर पाकिस्तानसहित मुस्लिम तथा अरब मुलुकहरूलाई अब्राहम सम्झौतामा सहभागी हुन आह्वान गरेपछि पाकिस्तानले उक्त प्रस्ताव आफ्नो 'मौलिक विचारधारा' सँग मेल नखाने भन्दै अस्वीकार गरेको छ। पाकिस्तानका रक्षामन्त्री ख्वाजा मुहम्मद आसिफले इस्लामाबादले आफ्नो आधारभूत राष्ट्रिय दृष्टिकोणसँग बाझिने कुनै पनि सम्झौतालाई समर्थन नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्।

चीन र पाकिस्तानले संयुक्त वक्तव्यमा जम्मु–कश्मीरको उल्लेख गरेपछि भारतले त्यसलाई अनुपयुक्त भन्दै अस्वीकार गरेको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जयसवालले जम्मु कश्मीर र लद्दाख भारतको अभिन्न अंग रहेको र यसमा टिप्पणी गर्ने अधिकार अन्य कुनै देशलाई नभएको बताएका छन्। यसैबीच, पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शाहबाज शरीफको चीन भ्रमणका क्रममा जारी भएको उक्त वक्तव्यमा दुई देशले सीमापार जलस्रोतमा पनि सहकार्य गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मध्यपूर्वको जटिल परिस्थिति र इरानसँगको वार्ताबीच अब्राहम सम्झौताको म्याद थप्नु समयको आवश्यकता भएको बताएका छन्। उनले साउदी अरब, कतार, युएई, पाकिस्तान, टर्की, इजिप्ट, जोर्डन र बहराइनजस्ता देशलाई यस सम्झौताको हिस्सा बन्न अपिल गरेका छन्। यो सम्झौताले क्षेत्रीय शान्ति र आर्थिक विकासमा योगदान पुर्‍याउने उनको दाबी छ।

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघची र पाकिस्तानी सेना प्रमुख जनरल असिम मुनिरबीच मध्यपूर्वको अवस्था, क्षेत्रीय सुरक्षा र इरान सङ्कटबारे शुक्रबार राति महत्वपूर्ण वार्ता भएको छ। यो बैठकलाई पश्चिम एसियामा तनाव कम गर्ने प्रयासको रूपमा हेरिएको छ, जसमा दुई नेताबीच क्षेत्रीय स्थायित्व कायम गर्न कूटनीतिक प्रयासबारे छलफल भएको छ।

पाकिस्तानको बलुचिस्तान प्रान्तमा सैनिक कर्मचारी र उनीहरूका परिवार बोकेको रेललाई लक्षित गरी आइतबार भएको शक्तिशाली विस्फोटमा कम्तीमा २४ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। प्रान्तीय राजधानी क्वेटा नजिकै भएको यस आक्रमणपछि ठूलो क्षति पुगेको छ र उद्धार कार्य जारी छ। अधिकारीहरूका अनुसार क्वेटाबाट पेशावरतर्फ जाँदै गरेको रेल चमन क्षेत्रको पटरी पार गर्ने क्रममा विस्फोटक पदार्थ बोकेको सवारीसाधनले ठक्कर दिँदा विस्फोट भएको थियो।

पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ चार दिने भ्रमणका लागि चीन प्रस्थान गरेका छन्, जहाँ उनले चिनियाँ उच्च अधिकारीहरूसँग भेट्ने कार्यक्रम छ। यद्यपि, उनीहरूबीच मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वबारे छलफल हुने वा नहुने भन्ने विषयमा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छैन। दुवै देशले मध्यपूर्व तनाव अन्त्यका लागि मध्यस्थता गर्न खोजिरहेका छन्।

पाकिस्तानको उत्तरपश्चिमी प्रान्त खैबर पख्तूनख्वामा सोमबार बिहान भएको सडक दुर्घटनामा कम्तीमा ११ जनाको मृत्यु भएको छ भने ७ जना घाइते भएका छन्। स्वात एक्सप्रेसवेको इस्माइला इन्टरचेन्ज क्षेत्रमा रावलपिन्डीबाट दिरतर्फ जाँदै गरेको यात्रुवाहक भ्यानले सडक किनारमा रोकिएको बसलाई ठक्कर दिँदा उक्त दुर्घटना भएको हो। प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानले भ्यान चालकको लापरवाहीलाई दुर्घटनाको मुख्य कारण मानेको छ।

अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव कम गर्न ६० दिनसम्म युद्धविराम विस्तार गर्ने सम्भावित सहमति नजिक पुगेको कूटनीतिक स्रोतहरूले बताएका छन्। क्षेत्रीय मध्यस्थताले संवाद प्रक्रियालाई गति दिएको छ र दुवै पक्ष सम्झौताको नजिक पुगेका छन्। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले वार्तामा 'केही प्रगति' भएको स्वीकार गरेका छन्।