डोनाल्ड ट्रम्प

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको सम्भावित सम्झौतासँग जोडेर पाकिस्तानसहित मुस्लिम तथा अरब मुलुकहरूलाई अब्राहम सम्झौतामा सहभागी हुन आह्वान गरेपछि पाकिस्तानले उक्त प्रस्ताव आफ्नो 'मौलिक विचारधारा' सँग मेल नखाने भन्दै अस्वीकार गरेको छ। पाकिस्तानका रक्षामन्त्री ख्वाजा मुहम्मद आसिफले इस्लामाबादले आफ्नो आधारभूत राष्ट्रिय दृष्टिकोणसँग बाझिने कुनै पनि सम्झौतालाई समर्थन नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्।

अमेरिकी सेनाले दक्षिणी इरानमा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण स्थल र खानी बिछ्याउन प्रयोग हुने डुङ्गामाथि ‘आत्मरक्षात्मक’ सैन्य कारबाही गरेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले तेहरानसँगको वार्ता ‘सकारात्मक ढङ्गले अघि बढिरहेको’ दाबी गरिरहेकै बेला भएको यो कारबाहीले युद्धविरामको नाजुक अवस्थाबीच सैन्य तनाव र कूटनीतिक प्रयास एकैसाथ अघि बढिरहेको सङ्केत गरेको छ। घटनाबारे इरानले औपचारिक प्रतिक्रिया नदिए पनि तेहरानले अमेरिकासँग सम्भावित सहमतिबारे जारी छलफलका लागि आफ्नो संसद्का अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर कालिबाफलाई कतार पठाएको छ।

उत्तर कोरियाले आफ्नो पश्चिमी तटबाट समुद्रतर्फ अज्ञात क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरेको छ, जसलाई दक्षिण कोरियाली सेनाले निरन्तर हतियार परीक्षण शृङ्खलाको अर्को कदम मानेको छ। यस प्रक्षेपणको विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन। यसैबीच, दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जए–म्युङले देशको रक्षा क्षमतालाई मजबुत पार्न आह्वान गरेका छन्।

अमेरिकी सार्वजनिक कूटनीतिसम्बन्धी उपविदेशमन्त्री सारा बी रोजर्स तीनदिने भ्रमणका लागि जेठ १६ गते नेपाल आउने भएकी छन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह प्रधानमन्त्री भएपछि नेपाल आउन लागेकी उनी अमेरिकी सबैभन्दा वरिष्ठ कूटनीतिज्ञ हुन्। यसअघि अप्रिल ३० मा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत सर्जेओ गोर नेपाल आएका थिए।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इरानसँगको युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौता आजै हुन सक्ने संकेत दिएका छन्। भारत भ्रमणका क्रममा नयाँदिल्लीमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले सम्भावित सहमतिले क्षेत्रीय सामुद्रिक मार्ग खुला राख्ने र खाडी क्षेत्रमा स्थायित्व कायम गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताए। रुबियोले वार्ताको केन्द्रमा समुद्री मार्गहरूको सञ्चालन र सुरक्षा रहेको र यस विषयमा ठोस प्रस्तावहरू टेबलमा रहेको उल्लेख गरे।

अमेरिकी सेनाले दक्षिणी इरानमा इरानी क्षेप्यास्त्र स्थल र बारुदी सुरुङ बिछाउने प्रयास गरिरहेका डुङ्गाहरूलाई लक्षित गरी आत्मरक्षाका लागि आक्रमण गरेको जनाएको छ। यो आक्रमण इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघेईले अमेरिकासँगको वार्तामा केही प्रगति भएको तर तत्कालै सम्झौता नहुने बताएपछि भएको हो।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले भारतको चार दिने भ्रमणका क्रममा नयाँदिल्लीमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र विदेशमन्त्री सुब्रह्मण्यम जयशंकरसँग उच्चस्तरीय वार्ता गरेका छन्। यो भ्रमणले दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारी, व्यापार, ऊर्जा, रक्षा र प्रविधि क्षेत्रमा सहकार्य सुदृढ गर्ने प्रयासलाई जोड दिएको छ। रुबियोले प्रधानमन्त्री मोदीलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको तर्फबाट ह्वाइट हाउस भ्रमणको निम्तो पनि दिएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको सम्भावित सम्झौतामा हतार नगर्न आफ्ना प्रतिनिधिलाई निर्देशन दिएका छन्। उनले सम्झौता अन्तिम रूप नपाएसम्म इरानमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी कायमै रहने स्पष्ट पारेका छन्। दुवै पक्षले समय लिएर सही निर्णयमा पुग्नुपर्ने ट्रम्पको भनाइ छ।

अमेरिका र इरान मध्यपूर्वमा जारी युद्धको अन्त्य गर्ने सम्झौताको नजिक पुगेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने सम्झौता भएको घोषणा गरेका छन्, यद्यपि इरानले यसलाई पूर्ण सम्झौता नभएको र मस्यौदा तयार पार्ने मनसाय रहेको बताएको छ। यस सम्झौताले विश्व तेल बजारमा अवरोध अन्त्य गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकी सेनाले दक्षिणी इरानमा क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण स्थल र खानी बिछ्याउन प्रयोग हुने डुङ्गामाथि ‘आत्मरक्षात्मक’ सैन्य कारबाही गरेको जनाएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले तेहरानसँगको वार्ता ‘सकारात्मक ढङ्गले अघि बढिरहेको’ दाबी गरिरहेकै बेला भएको यो कारबाहीले युद्धविरामको नाजुक अवस्थाबीच सैन्य तनाव र कूटनीतिक प्रयास एकैसाथ अघि बढिरहेको संकेत गरेको छ। अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डका प्रवक्ता क्याप्टेन टिम हकिन्सका अनुसार उक्त आक्रमण ‘इरानी सेनाबाट उत्पन्न जोखिमविरुद्ध अमेरिकी सैनिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न’ गरिएको हो।