वीर अस्पताल

त्रिवि शिक्षण अस्पताल (टिचिङ) ले 'एक बेड, एक बिरामी' नीति लागू गरेपछि शय्या अभावका कारण जटिल प्रकृतिका बिरामीहरू उपचार नपाई अन्यत्र रेफर हुन बाध्य भएका छन्। अस्पतालका प्रवक्ता डा. गोपाल सेढाइँले बिरामीको स्वास्थ्य अधिकार र संक्रमण नियन्त्रणका लागि यो नीति निरन्तर लागू गरिने बताएका छन्। यसबाट बिरामीहरू महँगो शुल्क तिरेर निजी अस्पताल जान बाध्य भएका छन्।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयको कुल बेरुजु २३ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ रहेको छ। मन्त्रालयका सचिव डा. विकास देवकोटाले सार्वजनिक लेखा समितिको बैठकमा जानकारी दिँदै हालसम्म करिब ४.५ प्रतिशत बेरुजु फछ्र्योट भएको र चालु आर्थिक वर्षमा ६० प्रतिशतसम्म फछ्र्योट गर्ने लक्ष्य रहेको बताए।

सरकारी अस्पतालहरूमा करोडौं मूल्यका स्वास्थ्य उपकरणहरू प्रयोगविहीन अवस्थामा कबाडी बन्दै गएको र ठूलो परिमाणमा औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री म्याद सकिएर प्रयोगमा आउन नसकेको तथ्य महालेखापरीक्षकको प्रतिवेदनले उजागर गरेको छ। वीर अस्पताल, कान्ति बाल अस्पताल, बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान लगायतका स्वास्थ्य संस्थामा महँगा उपकरणहरू मर्मतको अभावमा थन्किएका छन् भने ४ करोड ७२ लाखभन्दा बढी मूल्यका औषधि म्याद सकिएका छन्। यसले सरकारी स्वास्थ्य प्रणालीको व्यवस्थापन र खरिद प्रक्रियामा सुधारको आवश्यकता औंल्याएको छ।

देशभरका प्रमुख सरकारी अस्पतालहरूमा क्यान्सरको किमोथेरापीमा प्रयोग हुने कार्बोप्लाटिन, सिस्प्लाटिन र अक्सालिप्लाटिन जस्ता अत्यावश्यक औषधिको गम्भीर अभाव देखिएको छ। भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक डा. उज्जवल चालिसेका अनुसार अस्पतालमा यी औषधिको मौज्दात सकिएको दुई हप्ताभन्दा बढी भइसकेको छ, जसले गर्दा बिरामीको उपचारमा ठूलो असर परिरहेको छ। चितवनस्थित बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालमा पनि विगत दुई महिनादेखि यी औषधि उपलब्ध छैनन्।

नेपालमा क्यान्सर उपचारमा प्रयोग हुने अत्यावश्यक किमोथेरापी औषधि 'कार्बोप्लाटिन' र 'सिस्प्लाटिन'को अभाव देखिएको छ। यसले गर्दा क्यान्सरका बिरामीको उपचार प्रभावित भएको र उनीहरूको जीवन जोखिममा परेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्। यो अभावले गम्भीर सार्वजनिक स्वास्थ्य संकट निम्त्याएको उनीहरूको भनाइ छ।