रुस

रुसले युक्रेनको राजधानी किएभमा थप आक्रमण गर्ने योजना सार्वजनिक गर्दै त्यहाँ रहेका विदेशी नागरिक र कूटनीतिज्ञहरूलाई सहर छोड्न आह्वान गरेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयका अनुसार, रुसी सशस्त्र बलले किएभमा रहेका युक्रेनी सैन्य–औद्योगिक प्रतिष्ठान, निर्णय गर्ने केन्द्र र कमान्ड पोष्टहरूलाई लक्षित गरी व्यवस्थित आक्रमण सुरु गरिरहेको छ। यसअघि गत हप्ताको अन्त्यमा युक्रेनमा गरिएको ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा चार जनाको मृत्यु भएको थियो।

संयुक्त राष्ट्र संघीय महासभाले हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाएर विश्वव्यापी जलवायु प्रणालीको संरक्षणमा सदस्य राष्ट्रको दायित्व सुनिश्चित गर्ने प्रस्ताव पारित गरेको छ। यस प्रस्तावले अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयले तोकेका दायित्वहरूको पालना गर्न आह्वान गरेको छ। प्रस्तावको पक्षमा १४१ मत परेको थियो भने आठ देश विपक्षमा उभिएका थिए, जसमा अमेरिका, रुस, इरान र साउदी अरेबियालगायत राष्ट्रहरू थिए।

बेइजिङमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच भएको भेटवार्तामा दुई देशबीचको सम्बन्ध ‘अभूतपूर्व उच्च स्तर’मा पुगेको दाबी गरिएको छ। यो भेट अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमण सकिएको केही दिनपछि भएको हो। दुई नेताले विश्व राजनीति ध्रुवीकरणतर्फ गइरहेका बेला आफ्नो साझेदारीलाई अझ गहिरो बनाउने सङ्केत दिएका छन्।

रुसले युक्रेनको राजधानी किभमा आइतबार बिहान भीषण ब्यालेस्टिक मिसाइल आक्रमण गरेको छ, जसमा कम्तीमा तीन जना घाइते भएका छन्। किभ शहर सैन्य प्रशासनका प्रमुख टिमुर टकाचेन्कोले राजधानीको मध्य भागमा रहेको पोडिल्स्की जिल्लामा आक्रमण भएको र त्यसका कारण आगलागी भएको पुष्टि गरेका छन्। थप आक्रमणको उच्च जोखिम रहेकाले सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका सहसंयोजक एवं पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल रसियन कम्युनिस्ट पार्टीको निमन्त्रणामा अन्तर्राष्ट्रिय कम्युनिस्ट सम्मेलनमा सहभागी हुन रुस प्रस्थान गरेका छन्। उनी जेठ ११ गते हुने सम्मेलनमा सम्बोधन गर्नेछन् र रसियन कम्युनिस्ट पार्टीका महासचिव गेन्नाडी जुहानोभलगायत शीर्ष नेताहरूसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ।

पूर्वी युक्रेनको रूसी कब्जामा रहेको स्टारोबिल्स्क शहरको एक कलेज छात्रावासमा भएको युक्रेनी ड्रोन हमलामा १० जनाको मृत्यु भएको छ भने ३८ जना घाइते भएका छन्। लुगान्स्क क्षेत्रका गभर्नर लियोनिद पासेचनिकका अनुसार ११ जना विद्यार्थी बेपत्ता छन्। युक्रेनले सर्वसाधारणलाई लक्षित गरेको आरोप अस्वीकार गर्दै रूसी ड्रोन युनिटमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।

युक्रेनी ड्रोन आक्रमणपछि दक्षिणी रुसी बन्दरगाह नोभोरोसिस्कको तेल डिपोमा आगलागी भएको छ। मेयर आन्द्रे क्राभ्चेन्कोका अनुसार आक्रमणका कारण विभिन्न भवनहरूमा आगो लागेको थियो र दुई जना घाइते भएका छन्। रुसको रक्षा मन्त्रालयले युक्रेनबाट रातारात प्रहार भएका ३४८ वटा ड्रोनहरू रोकेको दाबी गरेको छ।

रुसमा मोटोपनाको समस्या तीव्र रूपमा बढ्दै गएको भन्दै स्वास्थ्य विज्ञहरूले यसलाई गम्भीर सार्वजनिक स्वास्थ्य चुनौतीका रूपमा औँल्याएका छन्। रुसी विज्ञान प्रतिष्ठानका शिक्षाविद् गेन्नादी ओनिश्चेन्कोका अनुसार मोटोपनाको दर बढ्ने गतिमा रुस विश्वका शीर्ष १० देशमा पर्न थालेको छ र निकट भविष्यमा अमेरिकासँग बराबरीमा पुग्न सक्ने अवस्था छ। विशेषज्ञहरूले अस्वस्थ खानपान र निष्क्रिय जीवनशैलीलाई यसको मुख्य कारण मानेका छन्।

इरान–अमेरिका तनाव र होर्मुज जलडमरूमध्यमा इरानको नियन्त्रणका कारण विश्वभर इन्धन मूल्य बढेको सन्दर्भमा बेलायत सरकारले रुसी तेलसम्बन्धी केही नयाँ प्रतिबन्ध कार्यान्वयनमा ढिलाइ गरेको छ। बुधबारदेखि लागू भएको नयाँ व्यापार अनुमतिअनुसार भारत र टर्कीजस्ता तेस्रो मुलुकमा प्रशोधित रुसी तेलबाट बनेको जेट इन्धन र डिजेल बेलायतमा आयात गर्न अनुमति दिइएको छ। विपक्षी कन्जरभेटिभ पार्टीकी नेता केमी बेडेनोकले यसको आलोचना गरेकी छिन् भने प्रधानमन्त्री केइर स्टार्मरले यो उपभोक्तालाई जोगाउन छोटो अवधिका लागि दिइएको लक्षित अनुमति भएको र प्रतिबन्ध हटाउने निर्णय नभएको स्पष्ट पारेका छन्।

रुस र चीनबीच बहुचर्चित ‘पावर अफ साइबेरिया–२’ प्राकृतिक ग्यास पाइपलाइन परियोजनामा केही प्राविधिक प्रगति भए पनि अन्तिम सम्झौतामा पुग्न नसकेको क्रेमलिनले जनाएको छ । राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीच बेइजिङमा भएको उच्चस्तरीय वार्तापछि पनि अर्बौं डलरको उक्त ऊर्जा परियोजना निष्कर्षविहीन बनेको हो । रुसले यो परियोजनालाई पश्चिमी प्रतिबन्धका कारण चीनमाथिको आर्थिक निर्भरता बढाउन महत्त्वपूर्ण माने पनि चीनले भने यसमा सीमित रुचि देखाएको छ ।