स्वास्थ्य मन्त्रालय

नेपालमा क्यान्सर उपचारमा प्रयोग हुने सिस्पाटिन, कार्वोप्लाटिन, नर्मल स्लाइन र डीएनएसजस्ता अत्यावश्यक औषधिको अभाव देखिएको छ। नेपाल औषधी आयातकर्ता संघ (मीयान) ले यसको व्यवस्थापनका लागि विशेष इकाई गठन गरेको छ। संघका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा पदार्थको मूल्य वृद्धि र पुरानै मूल्यमा औषधि उपलब्ध गराउनुपर्ने सरकारी नीतिका कारण आयातकर्ताहरूले आयात रोकेकाले अभाव भएको हो।

चितवनस्थित बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालमा क्यान्सर उपचारका लागि अत्यावश्यक मानिने कार्बोप्लाटिन र सिसप्लाटिन जस्ता केमोथेरापी औषधिको चरम अभाव छ। विश्वव्यापी रूपमा कच्चा पदार्थको आपूर्तिमा कमी आएकाले यो समस्या उत्पन्न भएको हो। यसले गर्दा बिरामीहरूको उपचार प्रभावित भएको छ र उनीहरू गुणस्तरीय उपचारबाट वञ्चित हुने जोखिम बढेको छ।

इजरायलले दक्षिणी र पूर्वी लेबनानमा आक्रमण तीव्र पारेको छ, जसमा दर्जनौँ मानिस मारिएका छन्। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले हिज्बुल्लाहविरुद्ध सैन्य कारबाही तीव्र तुल्याउने घोषणा गरेपछि यो आक्रमण भएको हो। लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो आक्रमणमा कम्तीमा ३१ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा कैयौँ बालबालिका पनि छन्।

प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो र आसपासका देशमा फैलिएको इबोला भाइरसको नयाँ संक्रमणले नेपालमा चिन्ता बढाएको छ। यसको मुख्य कारण कंगो र छरछिमेकका देशमा करिब २,२०० नेपाली सेना खटिएका छन्। स्वास्थ्यविद्हरूले अफ्रिकाबाट नेपाल आउजाउ गर्नेको संख्या बढेकाले थप सतर्कता अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

दक्षिणी लेबनानमा इजरायली हवाई आक्रमणमा कम्तीमा १९ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा तीन बालबालिका र तीन महिलासहित १० जनाको एकै आक्रमणमा ज्यान गएको छ। लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार यो घटना अमेरिकाको मध्यस्थतामा इजरायल र लेबनानबीच ४५ दिनको युद्धविराम थप भएको एक साता नबित्दै भएको हो। इजरायलले आफ्ना कारबाही हिजबुल्लाहलाई लक्षित गरेको दाबी गरे पनि सर्वसाधारण नागरिकहरू मारिने क्रम जारी छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद डा. तोसिमा कार्कीले सडक दुर्घटनालाई ‘अघोषित महामारी’ को संज्ञा दिँदै सरकारले तत्काल राष्ट्रिय ट्रमा नीति ल्याउनुपर्ने माग गरेकी छन्। उनले नेपालमा दैनिक औसत ८ जनाले सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाइरहेको र वर्षेनी करिब ३ हजार नेपालीको मृत्यु हुने गरेको तथ्यांक प्रस्तुत गरिन्। कार्कीले पछिल्लो १० वर्षमा २४ हजार ९५ जनाको मृत्यु भएको र यो संख्या कोभिड महामारीमा मृत्यु भएकाभन्दा दोब्बर रहेको बताइन्।

नेपाली कांग्रेसकी सांसद गंगालक्ष्मी अवालले प्रतिनिधिसभाको बैठकमा भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालबाट आएको फोनको हवाला दिँदै देशभर क्यान्सर उपचारमा प्रयोग हुने 'कार्बोप्लाटिन' नामक जीवनरक्षक औषधिको चरम अभाव रहेको र बिरामीहरू उपचारबिनै घर फर्किन बाध्य भएको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराएकी छन्। उनले तत्काल औषधिको आपूर्ति सहज बनाउन स्वास्थ्य मन्त्रालय र सरकारसँग जोडदार माग गरेकी छन्।

पश्चिम नवलपरासीको बर्दघाट नगरपालिका–१४ धर्मबस्तीमा लुम्बिनी प्रदेश सरकारको स्वास्थ्य प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत खुला व्यायामशाला स्थापना गरिएको छ। नियमित शारीरिक अभ्यासको बानी बसाल्दै नसर्ने रोगको जोखिम न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले यो व्यायामशाला निर्माण गरिएको हो। बर्दघाट नगरपालिकाका नगर प्रमुख शम्भुलाल श्रेष्ठले नागरिकको स्वास्थ्य संरक्षण र नियमित व्यायाम संस्कृतिको विकासमा यसले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताउनुभयो।