महावीर पुनको माग सम्बोधन: विज्ञान, प्रविधि र नवप्रवर्तनमा बजेट विनियोजन

सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमार्फत काठमाडौंको स्यूचाटारमा देशकै पहिलो 'सार्वभौम एआई कम्प्युट केन्द्र' स्थापना गर्ने घोषणा गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले बजेट प्रस्तुत गर्दै यो केन्द्रले एआई उद्यमी र स्टार्टअपलाई सहुलियतपूर्ण कम्प्युट क्षमता उपलब्ध गराउने बताएका छन्। यसैगरी, सरकारले नेपाल टेलिकमको ६६ प्रतिशत सेयर कायम राख्दै बाँकी सेयर पुस मसान्तभित्र सर्वसाधारणमा बिक्री गर्ने घोषणा गरेको छ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमार्फत काठमाडौंको स्यूचाटारमा देशकै पहिलो सार्वभौम आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) कम्प्युटर सेन्टर स्थापना गर्ने घोषणा गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले बजेट सार्वजनिक गर्दै यस सेन्टरका लागि हजारौँ एआई प्रोसेसिङ युनिटहरू खरिद गरी स्वदेशी एआई उद्यमी र स्टार्टअपहरूलाई सहुलियतपूर्ण रूपमा कम्प्युटर क्षमता उपलब्ध गराइने जानकारी दिए। यसका साथै, नेपाललाई प्रविधि केन्द्र अर्थात् ‘टेक हब’ का रूपमा विकास गर्न नेपाल टेलिकमको सेयर संरचनामा परिवर्तन गरी बाँकी सेयर बिक्री गरिनेछ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटमा विज्ञान, प्रविधि, अनुसन्धान र नवप्रवर्तनका लागि पुँजीगत खर्चको न्यूनतम एक प्रतिशत रकम विनियोजन गर्ने घोषणा गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सङ्घीय संसद्को संयुक्त बैठकमा बजेट प्रस्तुत गर्दै यस्तो घोषणा गरेका हुन्। बजेटमा नवउद्यम, स्टार्टअप र उद्यमशीलतालाई आर्थिक रूपान्तरणका आधार बनाइने उल्लेख छ।

प्रतिनिधि सभा सदस्य महावीर पुनले देशको आर्थिक समृद्धिका लागि पुँजीगत बजेटको कम्तीमा एक प्रतिशत रकम विज्ञान, प्रविधि र नवप्रवर्तनमा विनियोजन गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। उनले सरकारले हालै स्थापना गरेको 'नवप्रवर्तन तथा विज्ञान प्रविधि मन्त्रालय'लाई प्रभावकारी बनाउन दक्ष जनशक्ति र पर्याप्त बजेटको आवश्यकता औँल्याउँदै यस क्षेत्रमा करिब ३ अर्ब रुपैयाँ छुट्याउनुपर्ने बताएका छन्। सांसद पुनले अर्थमन्त्रीले नवप्रवर्तनको महत्त्वलाई गहिराइका साथ नबुझेको आरोप लगाएका छन्।