जल तथा मौसम विज्ञान विभाग

नेपालमा मनसुनी विपद्का घटनामा खोज तथा उद्धारका लागि सरकारले १३४ गोताखोरसहित २६ हजार २१९ सुरक्षाकर्मी तयारी अवस्थामा राखेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार तीनवटै सुरक्षा निकायका जनशक्ति देशभर आवश्यकता अनुसार परिचालित हुनेछन्। प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतले मनसुनी विपद्का लागि राष्ट्रिय प्रतिकार्ययोजना तयार पारी लागू भइसकेको र निकायहरूलाई जिम्मेवारी तोकिएको बताइन्।

यस वर्ष नेपालको मौसमी अवस्था सामान्यभन्दा निकै फरक देखिएको छ, जहाँ मार्चको सुरुदेखि नै दैनिकजसो वर्षा भइरहेको छ र यो क्रम जारी छ। देशका धेरै भागहरूमा लगातार बादल, मध्यमदेखि भारी वर्षा, चट्याङ तथा असिना पर्ने घटनाहरू बारम्बार देखिएका छन्। दुई महिनादेखि भइरहेको वर्षाको प्रमुख मौसमी प्रणाली सक्रिय पश्चिमी वायु हो, जसले नेपालभरि लामो समयसम्म लगातार वर्षा गराइरहेको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले पश्चिमी तराईका केही स्थानमा अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको लहर चल्ने पूर्वानुमान गरेको छ। यस्तै, कोशी, वागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भू–भागमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ।

हाल नेपालमा पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको प्रभावले देशका पहाडी र हिमाली भूभागमा सामान्य बदली छ भने तराईका भूभागमा मौसम सफा छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानहरूमा, मधेश प्रदेशलगायत अन्य हिमाली र पहाडी भूभागका थोरै स्थानहरूमा मध्यमसम्म वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ। सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भूभागमा तातो दिन हुने सम्भावना छ।

हाल नेपालमा पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको प्रभाव रहेको छ, जसले गर्दा पहाडी र हिमाली भूभागमा सामान्य बदली छ भने तराईका अधिकांश भूभाग मौसम सफा छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार यस प्रभावले देशका केही स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ।

हाल नेपालमा पश्चिमी र स्थानीय वायुको प्रभावले देशको पहाडी र हिमाली भूभागमा सामान्य बदली छ भने तराईका भूभागमा मौसम सफा रहने जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ। यस प्रभावले कोशी, बागमती, गण्डकी र मधेश प्रदेशलगायतका हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा आज दिउँसो र राति मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ। सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भूभागमा भने तातो दिन हुने अनुमान गरिएको छ।

हाल नेपालमा पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको प्रभावले कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ। यसैगरी, सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई भूभागमा तापक्रम बढ्ने सम्भावना रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

नेपालको मध्य र पूर्वी भेगमा वर्षा भइरहेको छ भने पश्चिम तराईका केही स्थानमा ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी तापक्रम पुगेको छ। पश्चिमी वायु, स्थानीय वायु र न्यूनचापीय क्षेत्रको प्रभावले देशका विभिन्न भागमा मौसम प्रभावित भएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार केही जिल्लामा भारी वर्षा भएको छ भने सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा तातो लहर चल्ने सम्भावना छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले यस वर्षको मनसुन अवधिमा देशका अधिकांश क्षेत्रमा औसतभन्दा कम वर्षा हुने अनुमान गरेको छ। विभागकी प्रवक्ता विभूति पोखरेलका अनुसार, वर्षा कम भए पनि आकस्मिक भारी वर्षाका कारण बाढी तथा पहिरोको जोखिम कायमै रहनेछ। लामो खडेरीपछि हुने एक्कासि वर्षाले विपद् जोखिम थप बढ्न सक्ने विभागको विश्लेषण छ।

हाल नेपालमा पश्चिमी र स्थानीय वायुको प्रभावले कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभागमा सामान्य बदली छ। यी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ। यसैबीच, दक्षिणी बंगालको खाडीमा एक हप्ताअगाडि मनसुन भित्रिएकाले नेपालमा पनि छिट्टै मनसुन सुरु हुने सम्भावना देखिएको छ।