जुम्ला

कर्णाली प्रदेश प्रहरी अस्पतालले जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुगुको समन्वयमा प्रहरी कर्मचारी, सञ्चारकर्मी र स्थानीय बासिन्दालाई निःशुल्क स्वास्थ्य जाँच र औषधि वितरण गरेको छ। विशेषज्ञ डाक्टरहरूको टोलीले हाडजोर्नी, नसा लगायत विभिन्न रोगहरूको जाँच गरेको छ। यस अभियान अन्तर्गत विभिन्न जिल्लाका प्रहरी कार्यालयहरूमा स्वास्थ्य शिविर आयोजना गरिएको छ।

जुम्लाका ग्रामीण महिलाहरूले जंगलमा पाइने ढटेलोको दाना संकलन गरी तेल निकालेर आम्दानी गर्न थालेका छन्। ढटेलोको तेल बजारमा प्रतिकिलो एक हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्री हुने गरेको छ। यसले महिलाहरूलाई आत्मनिर्भर बन्न र आम्दानीको नयाँ स्रोत सिर्जना गर्न सहयोग पुर्याएको छ।

जुम्लाको छुमचौर जिउलोमा विश्वकै उच्च स्थानमा फल्ने मार्सी धानको रोपाइँ सुरु भएको छ, तर उत्पादन घट्दो क्रममा रहेको र किसानहरूले यसको पहिचान जोगाउन संघर्ष गरिरहेको समाचार छ। यसैबीच, आगामी बजेटले कृषि क्षेत्रको केवल पुरानो कार्यक्रम दोहोर्‍याउने नभई संरचनात्मक रूपान्तरण गर्ने साहसिक निर्णय लिनुपर्ने माग उठेको छ।

जुम्लाको तिला गाउँपालिका-९ स्थित ज्योति माध्यमिक विद्यालयको कक्षाकोठाको छानो हुरीबतासले उडाएको छ, जसले गर्दा पठनपाठन प्रभावित भएको छ। शुक्रबार साँझ आएको हुरीले विद्यालयको भौतिक संरचनामा क्षति पुर्याएको छ। वडाध्यक्ष धनबहादुर रावतका अनुसार छानो उडाएपछि कक्षा सञ्चालन गर्न कोठा अभाव हुनेछ।

जुम्लामा स्वास्थ्य बीमा नवीकरण गर्ने नागरिकको सङ्ख्यामा कमी आएको छ। स्वास्थ्य बीमा बोर्ड सम्पर्क कार्यालयका अनुसार करिब ५६ हजार जनाले बीमा नवीकरण नगरेका छन्, जसको मुख्य कारण तोकिएका अस्पतालमा औषधि सहजै उपलब्ध नहुनु, लामो लाइन बस्नुपर्ने बाध्यता र अस्पतालहरूले बीमित बिरामीको रकम भुक्तानी नपाएको गुनासो रहेको छ। सरकारले अति गरिब घरपरिवारको निःशुल्क बीमा नवीकरण गर्ने व्यवस्था बन्द गरेपछि पनि नवीकरण नगर्नेको सङ्ख्या बढेको छ।

जुम्लामा स्वास्थ्य बीमा नवीकरण गर्नेको संख्या पछिल्लो समयमा घट्दै गएको छ। स्वास्थ्य बीमा बोर्ड सम्पर्क कार्यालयका दर्ता अधिकारी तीर्थराज जोशीका अनुसार करिब ५६ हजार नागरिकले बीमा नवीकरण नगरेका हुन्। सेवाको गुणस्तर, अस्पतालमा औषधि सहजै उपलब्ध नहुने, लामो लाइन र भुक्तानीमा ढिलाइ जस्ता कारणले आम नागरिकमा स्वास्थ्य बीमाप्रति जनविश्वास घटेको स्थानीयवासी बताउँछन्।

जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकामा कार्यरत शिक्षक भोजराज न्यौपानेविरुद्ध नक्कली शैक्षिक प्रमाणपत्र पेश गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट प्रवीणता प्रमाणपत्र तह र स्नातक तहको झुट्टा प्रमाणपत्र प्रयोग गरी शिक्षक पदमा नियुक्ति लिएको आरोपमा विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरिएको छ। आयोगले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ बमोजिम सजायको मागदाबी गरेको छ।