त्रिभुवन विश्वविद्यालय

त्रिभुवन विश्वविद्यालयले आगामी वर्षसम्ममा आफ्ना आङ्गिक तथा सम्बन्धन प्राप्त क्याम्पसहरूमा कम्तीमा एउटा स्मार्ट कक्षा सुरु गर्ने भएको छ। युनेस्को कार्यालय र चिनियाँ कम्पनी म्याक्स हबको सहयोगमा यो कक्षा सुरु गर्न लागिएको हो। उपकुलपति प्रा डा सुशील बज्राचार्यले पठनपाठनलाई अन्तरक्रियात्मक बनाउन स्मार्ट कक्षा आवश्यक भएको बताए।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नक्कली शैक्षिक प्रमाणपत्र प्रयोग गरी शिक्षक पदमा नियुक्ति लिएको आरोपमा दुई शिक्षकविरुद्ध विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरेको छ। जुम्लाका भोजराज न्यौपाने र नवलपरासीका कृष्णबहादुर खन्गाहाले त्रिभुवन विश्वविद्यालय र भारतको नागाल्यान्ड बोर्ड अफ स्कुल एजुकेसनबाट जारी भएको भनिएका झुट्टा प्रमाणपत्र पेस गरी सरकारी सेवामा प्रवेश गरेको आयोगको दाबी छ।

शिक्षा मन्त्रालयले देशभरका विद्यालयको विवरण संकलन गरी शिक्षालाई समानुपातिक रूपमा अघि बढाउने योजना सार्वजनिक गरेको छ, जसको कार्यान्वयन ५ वर्षमा नमुना शैक्षिक थलो बनाउने लक्ष्य छ। यसैबीच, शिक्षक नेता रमेशबाबु भट्टराईले राजनीतिक दुराशयका कारण शिक्षक सेवा आयोगका पदाधिकारी हटाइएको र प्राथमिक तहको विज्ञापन रोक्नु गलत भएको भन्दै तत्काल आयोगको काम अघि बढाउन माग गरेका छन्।

शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेलले देशभरका सामुदायिक विद्यालयहरूको भौतिक पूर्वाधारको मूल्याङ्कन गरी आवश्यकताका आधारमा बजेट विनियोजन गरिने बताएका छन्। काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ मा आयोजित सार्वजनिक सुनुवाइ कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री पोखरेलले विद्यालय लगानीलाई थप व्यवस्थित र वैज्ञानिक बनाउन इन्फ्रास्ट्रक्चर एसेसमेन्ट सुरु गरिएको जानकारी दिए। उनले विश्वविद्यालयका उपकुलपति छनोट प्रक्रियालाई पारदर्शी र व्यावसायिक बनाइने प्रतिबद्धता पनि जनाए।

नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालयका कार्यकारी निर्देशक डा. सुरेश सुरस श्रेष्ठले सङ्ग्रहालयको प्रभावकारी व्यवस्थापनका लागि स्पष्ट राष्ट्रिय नीतिको आवश्यकता रहेको बताएका छन् । नीतिगत अभावका बाबजुद सङ्ग्रहालयको आधुनिकीकरण, अभिलेखीकरण र भौतिक सुधारका कार्यहरू अगाडि बढिरहेको जानकारी दिँदै उनले डिजिटाइजेसनलाई प्राथमिकतामा राखिएको बताए ।

जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकामा कार्यरत शिक्षक भोजराज न्यौपानेविरुद्ध नक्कली शैक्षिक प्रमाणपत्र पेश गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट प्रवीणता प्रमाणपत्र तह र स्नातक तहको झुट्टा प्रमाणपत्र प्रयोग गरी शिक्षक पदमा नियुक्ति लिएको आरोपमा विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरिएको छ। आयोगले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ बमोजिम सजायको मागदाबी गरेको छ।

विभिन्न आठ विश्वविद्यालयका रिक्त उपकुलपति पदका लागि २१८ उम्मेदवारको आवेदनमाथि छनोट तथा सिफारिस समितिले अध्ययन सुरु गरेको छ। उपकुलपति नियुक्तिका लागि शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयमा रहेको समितिले गत वैशाख २५ गते १० दिनको समयसीमा दिएर आवेदन आह्वान गरेको थियो।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकामा कार्यरत शिक्षक भोजराज न्यौपानेविरुद्ध नक्कली शैक्षिक प्रमाणपत्र पेश गरी नियुक्ति लिएको आरोपमा विशेष अदालत काठमाडौंमा मुद्दा दायर गरेको छ। आयोगका अनुसार न्यौपानेले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट जारी भएको भनिएको प्रवीणता प्रमाणपत्र तह र स्नातक तहको नक्कली शैक्षिक प्रमाणपत्र पेश गरेको पाइएको छ।

सार्क देशका विज्ञहरूले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) लाई मानव सेवामा प्रयोग गर्न र यसको दुरुपयोग रोक्न राज्यले छिटो नीति बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। त्रिभुवन विश्वविद्यालयको आयोजनामा राजधानीमा सुरु भएको ‘उच्चशिक्षामा जिम्मेवार र नवप्रवर्तनात्मक कृत्रिम बौद्धिकताको नक्साङ्कन’ सम्बन्धी बहसमा सहभागी विज्ञहरूले एआईको सचेत प्रयोगले उच्चशिक्षालाई गुणस्तरीय बनाउने बताएका छन्।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयले आगामी वर्षसम्ममा आफ्ना आङ्गिक तथा सम्बन्धन प्राप्त क्याम्पसहरूमा कम्तीमा एउटा स्मार्ट कक्षा सुरु गर्ने भएको छ । युनेस्को कार्यालय र चिनियाँ कम्पनी म्याक्स हबको सहयोगमा यो पहल गरिएको हो । उपकुलपति प्रा. डा. सुशील बज्राचार्यका अनुसार, यसले पठनपाठनलाई अन्तरक्रियात्मक बनाउनुका साथै शैक्षिक नतिजामा सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।