राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण

नेपालमा मनसुनी विपद्का घटनामा खोज तथा उद्धारका लागि सरकारले १३४ गोताखोरसहित २६ हजार २१९ सुरक्षाकर्मी तयारी अवस्थामा राखेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार तीनवटै सुरक्षा निकायका जनशक्ति देशभर आवश्यकता अनुसार परिचालित हुनेछन्। प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतले मनसुनी विपद्का लागि राष्ट्रिय प्रतिकार्ययोजना तयार पारी लागू भइसकेको र निकायहरूलाई जिम्मेवारी तोकिएको बताइन्।

गएराति आएको पानीसहितको हावाहुरीले झापाका विभिन्न स्थानीय तहमा व्यापक क्षति पुर्‍याएको छ । प्रहरीका अनुसार घरका छाना उडाउनुका साथै कुखुरा फार्म, उद्योग, इँटा भट्टा, विद्युत् पोल तथा सवारीसाधनमा क्षति पुगेको छ । यसैगरी, तनहुँको सदरमुकाम दमौली र जिल्लाका विभिन्न स्थानमा आएको भीषण हावाहुरी र अविरल वर्षाले दर्जनौँ घरमा क्षति पुगेको छ ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार विसं २०८३ को वैशाखयता हालसम्म भएका एक हजार ३४२ विपद्जन्य घटनामा देशभर ७० जनाको मृत्यु भएको छ भने ३३३ जना घाइते भएका छन्। प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार लेक लागेर १६, चट्याङबाट १४ र आगलागीबाट ११ जनाको मृत्यु भएको छ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार, विक्रम संवत् २०८३ वैशाखयता शनिबारसम्म भएका १ हजार ३४२ विपद्जन्य घटनामा देशभर ७० जनाको मृत्यु भएको छ भने ३३३ जना घाइते भएका छन्। प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार लेक लागेर १६, चट्याङबाट १४ र आगलागीबाट ११ जनाको मृत्यु भएको छ। यस अवधिमा १ हजार ६२१ परिवार प्रभावित भएका छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले पश्चिम तराईका ६ जिल्लामा अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको लहर चल्ने सम्भावना रहेको भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका भूभागमा अधिकतम तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी पुग्ने र मध्यम तातो लहर चल्ने सम्भावना छ । यसबाट मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्न सक्ने बताइएको छ ।

वरिष्ठ मौसमविद् विभूति पोखरेलका अनुसार देशका धेरै स्थानमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने देखिएको छ, तर लामो खडेरीपछि भारी वर्षा हुँदा बाढीपहिरोको जोखिम उत्तिकै रहनेछ। उनले हालको मौसमी अवस्थालाई निरन्तर निगरानी गरिरहेको र अझै दुई-तीन दिन यस्तै अवस्था रहेमा देशमा तातो लहर (लू) चलेको पुष्टि गर्नुपर्ने बताएकी छन्। सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराई भूभागहरूमा तातो दिनको अवस्था रहेकाले पूर्वतयारीमा रहन सुझाव दिइएको छ।

पछिल्लो २४ घण्टामा देशभरका विभिन्न ११ स्थानमा आगलागी हुँदा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने दुई जना घाइते भएका छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार काठमाडौंसहित ललितपुर, झापा, मोरङ, धनुषा, बारा, दाङ, डडेलधुरा र अछाममा आगलागीका घटना भएका छन्। यसैगरी, पछिल्लो २४ घण्टामा आगलागीसहितका १८ वटा विपद्जन्य घटनामा तीन जनाको मृत्यु भएको छ भने पाँच जना घाइते भएका छन्। प्राधिकरणका अनुसार ती विपद्का घटनाबाट ७७ लाख ९२ हजार बराबरको आर्थिक क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।