शिशिर खनाल

सरकारले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई कन्सुलर सेवा सहज बनाउन ‘मोफा मित्र’ नामक मोबाइल एप सञ्चालनमा ल्याएको छ। परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले एपको शुभारम्भ गर्दै यसले विदेशमा अप्ठ्यारोमा परेका नेपालीलाई सरकारी सेवामा सहज पहुँच उपलब्ध गराउने बताएका छन्। एपमार्फत अनलाइन निवेदन दर्ता, गुनासो राख्न र सम्बन्धित नियोगसँग समन्वय गर्न सकिनेछ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई कन्सुलर सेवा सहज रूपमा प्रदान गर्न ‘परराष्ट्र मित्र’ नामक मोबाइल एप्लिकेसन सार्वजनिक गरेका छन्। यो एपले विदेशमा समस्यामा परेका नेपालीको उद्धार, उनीहरूका परिवारलाई जानकारी दिने र गुनासो दर्ता गर्ने जस्ता कार्यमा सहजता ल्याउने मन्त्री खनालले बताए। यसले कन्सुलर सहायतालाई थप पहुँचयोग्य र प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले युरोपेली संघ (ईयू) मा आबद्ध २३ देशका राजदूत तथा कूटनीतिक प्रतिनिधिहरूसँग मंगलबार काठमाडौंमा सामूहिक शिष्टाचार भेटवार्ता गरेका छन्। यस भेटमा नेपालको वर्तमान प्राथमिकता, द्विपक्षीय सम्बन्ध सुदृढीकरण र सहकार्यका विविध विषयमा छलफल केन्द्रित भएको थियो।

परराष्ट्र मन्त्रालयले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकहरूको संरक्षण, सहयोग, खोजतलास तथा उद्धार कार्यलाई सहज बनाउन ‘मोफा मित्र (MoFA Mitra)’ नामक मोबाइल एप सार्वजनिक गरेको छ। कन्सुलर सेवा विभागद्वारा विकसित यो एपले विदेशमा अप्ठ्यारोमा परेका नेपालीहरूलाई सिधै विभाग वा विदेशस्थित नेपाली नियोगहरूमा गुनासो दर्ता गराउन सक्ने सुविधा प्रदान गर्नेछ।

युरोपेली सङ्घ (इयू) सँग आबद्ध विभिन्न मुलुकका महामहिम राजदूतहरूले शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलसँग भेटवार्ता गरी नेपालको उच्च शिक्षामा सहकार्य र साझेदारी गर्न चासो देखाएका छन्। प्रतिनिधिमण्डलले नेपाल सरकारका सुशासन प्रवर्द्धन, आर्थिक विस्तार र रोजगारी सिर्जना जस्ता प्रमुख प्राथमिकतासँग सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले नेपालको परराष्ट्र नीतिलाई बदलिँदो विश्व परिवेशअनुसार परिमार्जन गर्दै आर्थिक कूटनीतिलाई प्राथमिक केन्द्रमा राख्नुपर्ने बताएका छन्। उनले परराष्ट्र मन्त्रालय र विदेशस्थित नेपाली नियोगहरूलाई परिणाममुखी र कार्यसम्पादनमा आधारित संरचनाका रूपमा विकास गर्नुपर्ने उल्लेख गरे। मन्त्री खनालका अनुसार अबको कूटनीतिक प्राथमिकता वैदेशिक प्रत्यक्ष लगानी आकर्षित गर्ने, पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने, प्रविधि हस्तान्तरण विस्तार गर्ने तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजार पहुँच वृद्धि गर्ने दिशामा केन्द्रित हुनुपर्छ।

युरोपेली संघ (ईयू) को २२ सदस्यीय उच्चस्तरीय कूटनीतिक टोलीले प्रधानमन्त्री बालेन शाहसँग सामूहिक भेटवार्ता गरेको छ। भ्रमणका क्रममा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले नेपालको हवाई क्षेत्रलाई ईयूको उडान सुरक्षा कालोसूचीबाट हटाउन सहयोग गर्न आग्रह गरेका छन्। ईयू पक्षले नेपाल-ईयू सम्बन्ध सुदृढ गर्ने अवसरका रूपमा यस भ्रमणलाई व्याख्या गरेको छ।

नेपाल सरकारले अतिकम विकसित राष्ट्र (एलडिसी) बाट विकासशील राष्ट्रमा हुने स्तरोन्नति प्रक्रिया तत्कालका लागि स्थगन गर्न औपचारिक अनुरोध गरेको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक र राजनीतिक परिस्थितिलाई दृष्टिगत गर्दै यो स्तरोन्नति सन् २०२९ नोभेम्बरसम्मका लागि पछि सार्न संयुक्त राष्ट्रसंघको 'कमिटी फर डेभलपमेन्ट पोलिसी'लाई पत्राचार गरिएको छ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र परराष्ट्र सचिव अमृतबहादुर राईले नेपालको परराष्ट्र नीतिलाई बदलिँदो विश्व परिवेशअनुसार आर्थिक समृद्धि, सुशासन र राष्ट्रिय हितसँग जोड्दै आर्थिक कूटनीतिलाई प्रमुख प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। दुवै अधिकारीले परराष्ट्र सेवालाई केवल औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्धमा सीमित नराखी देशको आर्थिक विकास, लगानी प्रवद्र्धन, पर्यटन विस्तार र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी सुदृढ गर्ने महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा विकास गर्नुपर्ने बताएका छन्।

संयुक्त अधिराज्य (यूके) की 'इण्डो प्यासिफिक' र समानतासम्बन्धी मन्त्री सीमा मल्होत्राले नेपालको शैक्षिक गुणस्तर र प्राविधिक शिक्षाको विस्तारमा सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छिन्। 'नेपाल–ब्रिटेन चेम्बर अफ कमर्श एण्ड इण्ड्रस्ट्रिज' द्वारा आयोजित छलफलमा उनले दुई देशबीचको सम्बन्ध गाढा बनाउन शिक्षालाई प्राथमिकतामा राखी मानवीय पुँजीमा लगानी गर्ने जानकारी दिइन्।