वातावरण

दार्चुलाको हिमाली क्षेत्रमा बहुमूल्य यार्चागुम्बा संकलनका लागि हालसम्म १३८ जनाले अनुमतिपत्र लिएका छन्। अपिनाम्पा संरक्षण क्षेत्र कार्यालयले वैशाख अन्तिम सातादेखि अनुमतिपत्र वितरण सुरु गरेको हो। हालसम्म वितरण गरिएका सबै अनुमतिपत्र संरक्षण क्षेत्रभित्रका रैथाने बासिन्दाका लागि जारी गरिएका छन्।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीकी सांसद खुस्बु ओलीले झापाको कनकाई नगरपालिकामा सञ्चालित करोडौंको लगानीमा बनेको फोहोर व्यवस्थापन आयोजनामा व्यापक भ्रष्टाचार र चोरी भएको आरोप लगाएकी छिन्। मंगलबार प्रतिनिधिसभामा बोल्दै उनले उक्त परियोजना अहिले कबाडीखानामा परिणत भएको र बायोग्याससमेत उत्पादन गर्न नसकेको दाबी गरिन्। सांसद ओलीले सम्भाव्यता अध्ययन नै नगरी परियोजना निर्माण गरिएको र यसमा ठूलो अनियमितता भएको तर्क गर्दै तत्काल छानबिनको माग गरेकी छिन्।

मुस्ताङ जिल्लाका पाँचमध्ये चार स्थानीय तहका उच्च लेकमा औषधीय गुण भएको बहुमूल्य जडीबुटी यार्सागुम्बा सङ्कलन सुरु भएको छ । राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) जोमसोम र लोमान्थाङको कार्यक्षेत्रमा पर्ने उच्च लेकहरूमा धमाधम यार्सा सङ्कलन भइरहेको छ ।

जलवायु परिवर्तन र विपद् व्यवस्थापनलाई अलग-अलग विषयका रूपमा हेर्ने प्रवृत्तिले जोखिम बढाएको भन्दै विज्ञहरूले नीतिगत र कार्यगत सामञ्जस्यता हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । जलवायुजन्य जोखिमको सामना गर्न स्थानीय समुदायको उत्थानशीलता र ‘हानि–नोक्सानी’ (लस एन्ड ड्यामेज) कोषको प्रभावकारी कार्यान्वयन अपरिहार्य रहेको उनीहरूको ठम्याइ छ । यसका लागि सरकारी निकायहरूबीच एकीकृत कार्ययोजना आवश्यक रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ ।

संयुक्त राष्ट्र संघीय महासभाले हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाएर विश्वव्यापी जलवायु प्रणालीको संरक्षणमा सदस्य राष्ट्रको दायित्व सुनिश्चित गर्ने प्रस्ताव पारित गरेको छ। यस प्रस्तावले अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयले तोकेका दायित्वहरूको पालना गर्न आह्वान गरेको छ। प्रस्तावको पक्षमा १४१ मत परेको थियो भने आठ देश विपक्षमा उभिएका थिए, जसमा अमेरिका, रुस, इरान र साउदी अरेबियालगायत राष्ट्रहरू थिए।

पोखरा महानगरपालिकाले फिर्केखोला मिचेर निर्माण गरिएका अवैध संरचनाहरू हटाउन आइतबार डोजर परिचालन गरेको छ। सर्वोच्च अदालतको आदेश कार्यान्वयन गर्दै महानगरपालिकाले खोलाको संरक्षण र प्राकृतिक बहाव कायम राख्ने उद्देश्यले यो अभियान सुरु गरेको हो। यस अभियान अन्तर्गत खोलाको विभिन्न तीन स्थानबाट एकैसाथ संरचना भत्काउने कार्य अघि बढाइएको छ।