कपिलवस्तु

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा लुम्बिनी प्रदेशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कृषि र वन क्षेत्रको योगदान करिब ३० प्रतिशत रहने अनुमान छ। यस प्रदेशमा व्यावसायिक तरकारी खेतीतर्फ किसानहरूको आकर्षण बढेको छ, जसले गर्दा क्षेत्रफल र उत्पादन दुवैमा वृद्धि भएको छ। यस्तै, मसला बालीको उत्पादनमा पनि १०.५८ प्रतिशतको वृद्धि दर्ता भएको छ, तर खाद्य बाली र फलफूलको उत्पादनमा भने गिरावट आएको छ।

कपिलवस्तुको महाराजगञ्ज नगरपालिका–४ बरइपुरस्थित तौलिहवा–बहादुरगञ्ज हुलाकी सडकखण्डमा काठमाडौंबाट सुर्खेत जाँदै गरेको कर्णाली प्रदेश ०२–००१ ख १२६६ नम्बरको बस अनियन्त्रित भई दुर्घटना हुँदा ३८ जना यात्रु घाइते भएका छन्। घाइतेमध्ये दुई जनाको अवस्था गम्भीर छ भने १९ जनाको मध्यम र १७ जनाको अवस्था सामान्य रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या बढेसँगै ठगीका घटनामा वृद्धि भएको छ। यसलाई सुरक्षित, भरपर्दो र मर्यादित बनाउन गाउँगाउँमा सचेतना कार्यक्रम लैजानुपर्ने र नागरिक आफै चनाखो हुनुपर्नेमा जोड दिइएको छ। कपिलवस्तुमा चालु आर्थिक वर्षको वैशाख महिनासम्म वैदेशिक रोजगारी ठगीसम्बन्धी ४८ वटा उजुरी परेकोमा ३९ वटा फर्छ्योट भएको छ।

कपिलवस्तुको आरौराकोटनजिकै कनकमुनि बुद्धको प्रतिमासहितको बगैँचा संरक्षणको अभावमा अलपत्र परेको छ। ९० लाखभन्दा बढीको लागतमा निर्माण भएको उक्त बगैँचाको विकासका लागि सङ्घ, प्रदेश र लुम्बिनी विकास कोषले विशेष चासो दिनुपर्ने स्थानीयको माग छ। लुम्बिनी विकास कोषले भने उक्त बगैँचा प्रदेश सरकार र वन कार्यालयको स्वामित्वमा रहेकाले आफूले विकासका लागि केही गर्न नसक्ने जनाएको छ।

तराई क्षेत्रका खेतबारीमा पाइने चराचुरुङ्गीको संख्या घट्दै गएको एक अध्ययनले देखाएको छ। सन् २०१८ देखि तराईका चार जिल्लामा गरिएको स्थलगत अध्ययन अनुसार कृषि प्रणालीमा आएको परिवर्तन, रासायनिक विषादीको प्रयोग, बासस्थानको अभाव र जलवायु परिवर्तन जस्ता कारणले खेतबारीमा आश्रित चरा कम देखिन थालेको डा. हेमबहादुर कटुवालले बताएका छन्।

बेलायतका इण्डो प्यासिफिक मन्त्री सीमा मल्होत्राले शुक्रबार नेपाल भ्रमणका क्रममा पशुपतिनाथको दर्शन गरेकी छिन्। उनले पशुपति क्षेत्र विकास कोषका अधिकारीहरूसँग भेटघाट गरी मन्दिर परिसरको अवलोकन गरेकी थिइन्।

कपिलवस्तु डिभिजन वन कार्यालयले २१ हजार हेक्टर वन क्षेत्रको डिजिटल माध्यमबाट गस्ती गर्न ड्रोन प्रयोग सुरु गरेको छ। यस प्रविधिको प्रयोगले वन अतिक्रमण, चोरी निकासी, डढेलो नियन्त्रण र वन्यजन्तुको सुरक्षामा मद्दत पुग्ने वन अधिकृत यादव सापकोटाले बताएका छन्। मोतिपुर सव डिभिजनमा पनि रात्रिकालीन निगरानी र अवैध गतिविधि नियन्त्रणका लागि एआई प्रविधिसहितको ड्रोन प्रयोगमा ल्याइएको छ।

प्रहरीले देशका विभिन्न भागबाट लागुऔषधसहित १७ जनालाई पक्राउ गरेको छ। केन्द्रीय प्रहरी समाचार कक्षका अनुसार झापा, सिरहा, कैलाली, मकवानपुर, ललितपुर, उदयपुर, कपिलवस्तु र पर्साबाट उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो। प्रहरीले उनीहरूको साथबाट खैरो हेरोइन, गाँजा, ट्रामाडोल र स्पास्मो बरामद गरेको छ।