जापान

पूर्वी र दक्षिण चीन सागर क्षेत्रमा बढ्दो तनावबारे क्वाड समूहका विदेशमन्त्रीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेपछि चीनले कडा प्रतिक्रिया जनाउँदै 'गुट निर्माण' र द्वन्द्व भड्काउने गतिविधि स्वीकार्य नहुने चेतावनी दिएको छ। चीनको विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले पत्रकार सम्मेलनमा पूर्वी र दक्षिण चीन सागरको अवस्था समग्र रूपमा स्थिर रहेको बताउँदै सम्बन्धित देशहरूलाई चीनसँग जोडिएका समुद्री मामिलामा हस्तक्षेप नगर्न आग्रह गरिन्।

नेदरल्यान्ड्सले अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा हुने विश्वकपमा उपाधि जित्ने प्रयास गर्ने भएको छ। समूह 'एफ' मा स्विडेन, जापान र ट्युनिसियालाई पछाडि पार्दै समूह विजेता बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। प्रशिक्षक रोनाल्ड कोम्यानको नेतृत्वमा रहेको टोलीमा भर्जिल भान डिक, रोय ग्राभानवर्च, टिजानी राइन्डर्स र कोडी गाप्को जस्ता खेलाडी छन्।

अस्ट्रेलिया, भारत, जापान र संयुक्त राज्य अमेरिकाका विदेशमन्त्रीहरूले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा समुद्री सुरक्षा, बन्दरगाह पूर्वाधार र ऊर्जा सुरक्षासम्बन्धी नयाँ संयुक्त पहलहरू घोषणा गर्दै क्वाड सहकार्यलाई सुदृढ बनाएका छन्। नयाँदिल्लीमा भएको उच्चस्तरीय वार्तापछि अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इन्डो-प्यासिफिक समुद्री निगरानी पहलको घोषणा गरे, जसअन्तर्गत चार देशबीच निगरानी क्षमताको एकीकरण र सूचना आदान-प्रदान सुदृढ पारिनेछ। यसका साथै, प्रशान्त टापु राष्ट्र फिजीसँग सहकार्य गर्दै बन्दरगाह पूर्वाधार स्तरोन्नति गर्ने र ऊर्जा आपूर्ति प्रणालीलाई सुरक्षित बनाउन इन्डो-प्यासिफिक ऊर्जा सुरक्षा पहल सुरु गर्ने सहमति भएको छ।

जापानको सहयोगमा बिपी राजमार्गको काभ्रेपलाञ्चोकको पिप्लेदेखि बर्खेखोला सडकखण्डको स्थायी पुनर्निर्माण कार्य सुरु भएको छ। नेपालका लागि जापानी राजदूत माएदा तोरु र पूर्वाधार विकास मन्त्रालयका सचिव गोपालप्रसाद सिग्देलले संयुक्त रूपमा परियोजनाको शिलान्यास गरेका हुन्। जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका)को आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा ३.२ किलोमिटर सडकखण्डको पुनर्निर्माण सुरु भएको छ।

विश्वभर औसत आयु बढ्दै गर्दा ‘स्वस्थ बुढ्यौली’ स्वास्थ्य नीतिको केन्द्रविन्दु बनेको छ । विकसित देशहरूले बुढ्यौलीलाई सक्रिय, सम्मानित र आत्मनिर्भर जीवनका रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन् । यद्यपि, नेपालमा ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यलाई अझै पनि रोग उपचारकै दृष्टिकोणबाट हेरिएको डा. जगदीशकुमार क्षेत्रीले बताएका छन् । उनले नेपाल आगामी दशकमा ‘एजिङ सोसाइटी’तर्फ गइरहेकाले सरकारले दीर्घकालीन तयारी सुरु गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

जापान, जसलाई ‘सामुराई ब्लु’ टोली पनि भनिन्छ, फिफा विश्वकप २०२६ को २३औँ संस्करणमा सम्भावना बोकेको राष्ट्रमध्ये एक हो । पछिल्लो समय ‘जायन्ट किलर’को रूपमा उदाएको यो टोलीले सन् २०२२ को विश्वकपमा जर्मनी र स्पेनजस्ता बलिया टोलीलाई समूह चरणमा पराजित गरेको थियो । यसपटक पनि जापानले अन्तिम–१६ को चरणमा पुग्ने चुनौतीलाई पार लगाउने प्रयास गर्नेछ ।

नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले सिंगापुरमा मे ३१ देखि जुन ९ सम्म हुने पुरुष एसियन गेम्स क्रिकेट छनोट प्रतियोगिताका लागि दीपेन्द्र सिंह ऐरीको कप्तानीमा १४ सदस्यीय नेपाली टोली घोषणा गरेको छ। यस छनोट प्रतियोगिताबाट शीर्ष चार टोलीले सन् २०२६ मा जापानमा हुने एसियन गेम्समा स्थान सुरक्षित गर्नेछन्।

जापानले भारतीय आँपमा फ्युमिगेशन नामक विषादीको मात्रा उच्च भेटिएको भन्दै यो वर्ष भारतबाट आँप आयात नगर्ने घोषणा गरेको छ। जापानको प्लान्ट क्वारेन्टाइन अधिकारीहरूले भारतीय किसान र स्टोरहरूमा फ्युमिगेशन प्रयोगमा कमजोरी फेला पारेपछि यो कदम चालेको बताइएको छ। यस निर्णयले भारतीय व्यवसायी र किसानहरू चिन्तित भएका छन्।

जापानमा सम्बन्धविच्छेदपछि बालबालिकाको अभिभावकत्वसम्बन्धी कानुनमा परिवर्तन गरिएको छ, जसले रोजगारी र अध्ययनका लागि त्यहाँ जाने नेपाली समुदायलाई पनि प्रभावित पार्ने देखिएको छ। १ अप्रिल २०२६ देखि लागू भएको नयाँ व्यवस्थाअनुसार अब सम्बन्धविच्छेद गरेका दम्पतीले सन्तानको संयुक्त अभिभावकत्व लिन सक्नेछन्। यसअघि जापानमा केवल एक अभिभावकलाई मात्र कानुनी अधिकार दिइने व्यवस्था थियो।

दुई खेलाडीसहित तीन सदस्यीय नेपाली पारा पौडी टोली शनिबार जापानको फुजी सिजुओका पारा पौडी विश्व सिरिजमा सहभागी हुन प्रस्थान गरेको छ। मेम्बरसिंह स्याङबा र जेनिशा कडायतले प्रतियोगितामा नेपालको चुनौती प्रस्तुत गर्नेछन्। यो प्रतियोगिता पारा एसियाली खेलकुदको छनोटका रूपमा समेत रहेको छ।