नेपाल विद्युत प्राधिकरण

सरकारले सार्वजनिक गरेको 'सार्वजनिक संस्थानको वार्षिक स्थिति समीक्षा प्रतिवेदन, २०८३' अनुसार नेपालका ४५ सार्वजनिक संस्थानमध्ये २७ वटा नाफामा र १६ वटा घाटामा सञ्चालित छन्। दुई संस्थान बन्द अवस्थामा छन्। प्रतिवेदनले केही संस्थानले राम्रो नाफा कमाए पनि धेरै संस्थान कमजोर व्यवस्थापन, वित्तीय अनुशासनहीनता र संरचनात्मक सङ्कटबाट गुज्रिरहेको औँल्याएको छ।

आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ अनुसार, नेपालमा विद्युत्को खपत बढेसँगै पेट्रोलियम पदार्थको खपत क्रमशः घट्दै गएको छ। देशभरका ९९.१ प्रतिशत जनसंख्यामा विद्युत् पहुँच पुगेको छ, जसले गर्दा पेट्रोल र डिजेलको खपतमा क्रमशः १० प्रतिशत र ९.९ प्रतिशतले कमी आएको छ। विद्युतीय चुल्होको प्रयोग बढ्दा खाना पकाउने ग्यासको खपतमा पनि गिरावट आएको छ।

चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को फागुन मसान्तसम्ममा ४ हजार १०५ मेगावाट कुल जडित विद्युत क्षमता विस्तार भएको छ, जसमध्ये ९९.१ प्रतिशत जनसंख्यामा विद्युतको पहुँच पुगेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सार्वजनिक गरेको आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार जलविद्युत उत्पादन, प्रसारण तथा वितरण प्रणालीमा उल्लेखनीय प्रगति हासिल भएको छ।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले विद्युत उत्पादन बढे पनि खपत नबढे देश ऋणको जोखिममा पर्न सक्ने भन्दै विद्युत विकास विभागलाई खपत विस्तार र प्रसारण पूर्वाधार निर्माणलाई प्राथमिकता दिन निर्देशन दिएका छन्। उनले आगामी आर्थिक वर्षभित्र एक दर्जनभन्दा बढी रणनीतिक प्रसारण लाइन निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य रहेको बताए। मन्त्री श्रेष्ठले लाइसेन्स वितरणमा गम्भीरता र परियोजनाहरूको नियमित अनुगमनमा जोड दिए।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले काठमाडौँको मध्यभागमा १३२ केभी क्षमताको भूमिगत प्रसारण लाइन निर्माण गर्ने भएको छ । चक्रपथभित्र सहज विद्युत् आपूर्ति र सहरी सौन्दर्य अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्यका साथ यो आयोजना अघि बढाइएको हो । यस आयोजनाका लागि प्राधिकरणले विद्युत् विकास विभागमा अनुमति आवेदन दिएको छ ।

रौतहटको वृन्दावन नगरपालिका–७ मा सोमबार साँझ आएको हुरीले कच्ची घर भत्किँदा फूलकुमारी देवीको मृत्यु भएको छ। घर भत्किँदा च्यापिएर गम्भीर घाइते भएकी देवीको उपचारका क्रममा बेटर नेपाल अस्पतालमा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले काठमाडौंको मध्यभागमा १३२ केभी क्षमताको भूमिगत प्रसारण लाइन निर्माण गर्ने भएको छ। चक्रपथभित्र सहज विद्युत् आपूर्ति र सहरी सौन्दर्य अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्यका साथ यो आयोजना अघि बढाइएको हो। यसका लागि प्राधिकरणले विद्युत् विकास विभागमा अनुमति आवेदन दिएको छ।

महालेखापरीक्षकको कार्यालयको ६३औं वार्षिक प्रतिवेदनले सरकारी निकायबीच समन्वयको अभावले काठमाडौं उपत्यकाभित्र बिछ्याइएका खानेपानीका पाइप लाइनमा ६ करोड ५९ लाख ६८ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति पुगेको औंल्याएको छ। सडक, विद्युत् लगायतका कार्य गर्दा विभिन्न निकायबाट यो क्षति भएको हो र क्षतिपूर्ति रकम असुल हुन सकेको छैन।

रौतहटमा सोमबार साँझ आएको हावाहुरीका कारण घर भत्किँदा फुलकुमारी देवीको मृत्यु भएको छ। हावाहुरीले बच्चेलाल रायको कच्ची घर भत्किँदा उनी च्यापिएर गम्भीर घाइते भएकी थिइन्, जसको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको हो। यसैगरी, हावाहुरीले विद्युत्का पोल ढालेपछि चपुर–गौर सडक खण्डमा विद्युत् सेवा अवरुद्ध भएको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले काठमाडौँको मध्यभागमा १३२ केभी क्षमताको भूमिगत प्रसारण लाइन निर्माण गर्ने भएको छ । चक्रपथभित्र सहज रूपमा विद्युत् उपलब्ध गराउने, विद्युत् खपत बढाउने र सहरको सौन्दर्य अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्यका साथ यो आयोजना अघि बढाइएको हो । यो प्रसारण लाइन बालाजु, महाराजगञ्ज, राजदरबार, रत्नपार्क हुँदै सिंहदरबारसम्म जोडिनेछ ।